dom, Wierzbięcice 20

Dom przy ulicy Wierzbięcice 20, znany też jako budynek Spar- und Bauverein, to szachulcowy budynek mieszkalny wzniesiony pod koniec XIX wieku. Jest to jedyny zachowany do dziś budynek mieszkalny spośród zespołu ośmiu domów wybudowanych przez pierwszą w Poznaniu spółdzielnię mieszkaniową, działającą pod nazwą Spar- und Bauverein, co czyni go pozostałością najstarszego w mieście osiedla spółdzielczego, pomyślanego jako zorganizowana forma zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mniej zamożnych grup ludności. Konstrukcja szachulcowa, łącząca drewniany szkielet z wypełnieniem murowanym, była charakterystyczna dla budownictwa mieszkaniowego tego okresu, szczególnie w zabudowie o skromniejszym, robotniczym lub urzędniczym charakterze, w odróżnieniu od reprezentacyjnych, w pełni murowanych kamienic wznoszonych w tym samym czasie w centrum miasta. Budynek wpisano do rejestru zabytków pod numerem A246 decyzją z 1 sierpnia 1983 roku, obejmującą ochroną prawną jego historyczną, w dużej mierze unikatową dziś konstrukcję szkieletową. Fakt, że z pierwotnego zespołu ośmiu domów spółdzielczych przetrwał wyłącznie ten jeden budynek, nadaje mu szczególne znaczenie jako świadectwu początków zorganizowanego, spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego w Poznaniu, którego pozostała zabudowa uległa z czasem wyburzeniu lub przebudowie. W sąsiedztwie, przy tej samej ulicy, zachowały się inne obiekty zabytkowe, w tym kamienica z oficyną i budynkiem tylnym pod numerem 30 oraz kamienica pod numerem 41, wpisane do rejestru w latach dziewięćdziesiątych, a więc znacznie później niż sam dom spółdzielczy. Dom przy Wierzbięcicach pozostaje więc rzadkim, materialnym śladem eksperymentu spółdzielczego sprzed przełomu wieków, wyróżniającym się na tle otaczającej go, typowo miejskiej zabudowy.