stary cmentarz farny, Działowa

Stary cmentarz farny przy ulicy Działowej, znany dziś jako Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan, założono na początku XIX wieku, około 1808 roku, na Wzgórzu św. Wojciecha, w sąsiedztwie kościoła pod wezwaniem świętego Józefa i przylegającego do niego klasztoru karmelitów bosych. Nekropolia pełni funkcję alei zasłużonych, gromadząc groby osób szczególnie zasłużonych dla Poznania i Wielkopolski, co odróżnia ją od typowych cmentarzy parafialnych tamtego okresu. Usytuowanie w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu kościelno-klasztornego podkreśla ścisły, historyczny związek nekropolii z tym miejscem kultu, założonej tuż obok kościoła i klasztoru, a nie w oderwaniu od nich. Do rejestru zabytków cmentarz wpisano 10 lipca 1961 roku pod numerem A-181. Położenie na wzniesieniu, z widokiem na okoliczną zabudowę Wzgórza św. Wojciecha, nadaje temu miejscu dodatkowy walor krajobrazowy, łączący funkcję memorialną z układem urbanistycznym dawnej dzielnicy. Dziś cmentarz stanowi jedno z ważniejszych miejsc pamięci w Poznaniu, upamiętniające ludzi nauki, kultury i życia publicznego regionu, a jego nazwa w rejestrze zabytków, stary cmentarz farny, przypomina o parafialnym rodowodzie tego miejsca.