Fort Winiary, ob. Park Cytadela, Za Cytadelą 1b

Fort Winiary, dziś funkcjonujący jako Park Cytadela, to centralny fort w strukturze poligonalnych umocnień Twierdzy Poznań, wzniesiony w latach 1829 do 1839 na Wzgórzu Winiarskim. Prace prowadzono pod kierunkiem Johanna Leopolda Ludwiga von Brese-Winiary, którego nazwisko na trwałe związane zostało z nazwą wzgórza. W momencie powstania fort był największym fortem artyleryjskim w Europie, co odzwierciedla skalę pruskich inwestycji fortyfikacyjnych realizowanych wokół Poznania w pierwszej połowie XIX wieku, gdy miasto przekształcano w jedną z największych twierdz kontynentu, otoczoną pierścieniem fortów, wałów i fos. Obiekt, położony przy ulicy Za Cytadelą 1b, wpisano do rejestru zabytków 16 kwietnia 1966 roku pod numerem 6, co objęło całe założenie fortyfikacyjne ochroną prawną. W 2008 roku fort, w ramach historycznego zespołu miasta Poznania, uznany został przez prezydenta RP za pomnik historii, co potwierdziło jego rangę jako jednego z najważniejszych zabytków fortyfikacyjnych w kraju. Dziś teren dawnego fortu, przekształcony w park miejski, łączy funkcję rekreacyjną z zachowaniem reliktów dziewiętnastowiecznych umocnień, stanowiąc jedno z największych i najczęściej odwiedzanych założeń zieleni w Poznaniu, gdzie obok terenów spacerowych zachowały się fragmenty murów, wałów i stanowisk artyleryjskich.