baszta narożna, Masztalarska

Baszta narożna przy ulicy Masztalarskiej w Poznaniu powstała w latach 1350-1450, w okresie intensywnej rozbudowy miejskich fortyfikacji obronnych. Wzniesiono ją z cegły, w stylu gotyckim, co potwierdzają zarówno dane konserwatorskie, jak i klasyfikacja stylistyczna określająca ją jako przykład architektury gotyckiej. Do rejestru zabytków baszta wpisana została decyzją z 16 kwietnia 1966 roku, otrzymując numer 2, jeden z najniższych numerów w poznańskim rejestrze, co wskazuje na jej wczesne objęcie ochroną konserwatorską. Ochrona dotyczy bryły baszty jako elementu dawnego systemu obronnego miasta, wraz z zachowaną gotycką substancją murów. W bezpośrednim sąsiedztwie, pod numerem 3 tej samej ulicy, znajdują się kolejne fragmenty dawnych fortyfikacji, wpisane do rejestru odrębnymi decyzjami. Jest to kolejna baszta oraz przylegające do niej mury miejskie. Przy tym samym adresie stoi także strażnica straży pożarnej, wpisana do rejestru znacznie później. Skupienie baszty narożnej, drugiej baszty oraz fragmentu murów miejskich na jednym krótkim odcinku ulicy Masztalarskiej czyni to miejsce jednym z lepiej zachowanych fragmentów średniowiecznego systemu obronnego dawnego Poznania, dokumentującym przebieg linii murów miejskich sprzed kilkuset lat. Określenie narożna w nazwie obiektu wskazuje na jej pierwotne położenie w miejscu załamania linii obwarowań, co w systemach fortyfikacji miejskich było zwykle punktem szczególnie wzmacnianym, ze względu na ograniczone pole widoczności obrońców wzdłuż dwóch przecinających się odcinków muru. Numer 2 w rejestrze zabytków, jeden z najniższych w całej poznańskiej ewidencji, potwierdza, że baszta należała do obiektów uznanych za zabytek już w pierwszych miesiącach funkcjonowania powojennego rejestru, wraz z nielicznymi innymi obiektami o fundamentalnym znaczeniu dla historii miasta.