budynki gazowni, Za Groblą 8

Budynki gazowni przy ulicy Za Groblą 8 wzniesiono w latach 1853-1855 z cegły, jako element zakładanej wówczas miejskiej infrastruktury gazowniczej Poznania. Obiekt pełni funkcję gazowni, a więc zakładu produkującego i dystrybuującego gaz miejski, wykorzystywany w XIX wieku przede wszystkim do oświetlenia ulic i budynków, zanim stopniowo wyparła go elektryczność. Data powstania obiektu, przypadająca na połowę lat pięćdziesiątych XIX wieku, czyni go jednym z wcześniejszych przykładów tego typu infrastruktury technicznej na ziemiach polskich pod zaborem pruskim. Budynki gazowni wpisano do rejestru zabytków w ramach szerszego wpisu obejmującego cały historyczny zespół gazowniczo-wodociągowy przy ulicy Grobla, na mocy decyzji z 8 grudnia 1982 roku oznaczonej numerem A241. Taki sposób ochrony wskazuje, że obiekt nie funkcjonuje w izolacji, lecz stanowi część większego, historycznie ukształtowanego kompleksu przemysłowego związanego z miejską gospodarką komunalną. W bezpośrednim sąsiedztwie, pod numerem 5 przy tej samej ulicy, stoi zabytkowa kamienica, wpisana do rejestru odrębną decyzją, co potwierdza, że okolica Za Groblą zachowała zwartą, historyczną zabudowę z różnych okresów. Ceglana konstrukcja budynków gazowni, typowa dla obiektów przemysłowych połowy XIX wieku, przetrwała do dziś jako świadectwo początków zorganizowanej infrastruktury technicznej miasta.