układ urbanistyczno-architektoniczny Ostrów Tumski ze Śródką

Układ urbanistyczno-architektoniczny Ostrowa Tumskiego ze Śródką obejmuje ochroną konserwatorską najstarszą część Poznania, której początki sięgają XIII wieku. Wpis dotyczy funkcji określonej w rejestrze jako dzielnica, co oznacza objęcie ochroną całościowego rozplanowania tej części miasta, łączącej wyspiarski charakter Ostrowa Tumskiego z sąsiadującą Śródką po drugiej stronie Warty. Sięgające średniowiecza pochodzenie układu czyni go jednym z najstarszych chronionych fragmentów przestrzeni miejskiej w Poznaniu, obejmującym zarówno dawny ośrodek kościelny wokół katedry, jak i historyczną osadę handlową Śródki. Do rejestru zabytków wpisano go 6 października 1982 roku, pod numerem A-239, wspólnym dla kilku różnych historycznych układów urbanistycznych miasta objętych tą samą decyzją. Połączenie w jednym wpisie dwóch sąsiadujących ze sobą, lecz odrębnych historycznie części miasta podkreśla ich wzajemną zależność przestrzenną, ukształtowaną już w okresie średniowiecznym. Ochrona tego układu pozwala zachować czytelność najstarszego etapu rozwoju Poznania, poprzedzającego powstanie późniejszego, lewobrzeżnego centrum miasta wokół Starego Rynku. Wśród wpisów objętych numerem A-239 to właśnie ten, dotyczący Ostrowa Tumskiego ze Śródką, odnosi się do najdawniejszego okresu, sięgającego XIII stulecia, podczas gdy pozostałe układy urbanistyczne w tej samej decyzji wiążą się z zabudową znacznie młodszą.